Komputerowe wirusy

37Rodzajów programów komputerowych wymienić można bardzo wiele. Wśród nich znajdują się między innymi wirusy komputerowe. Najbardziej jego charakterystyczną cechą jest to, że potrafi się powielać, co dzieje się bez zgody, a nierzadko również i bez wiedzy użytkownika. Najczęściej taki wirus nie jest wcale skomplikowanym programem, jak mogłoby się wydawać. W praktyce są to zazwyczaj proste aplikacje. Wirusów nie należy mylić z robakami komputerowymi – nie jest to wcale do końca to samo. Kolejną bowiem cechą typową dla wirusów, której to z kolei robaki nie posiadają jest to, że potrzebują tak zwanego nosiciela. W tym akurat przypadku w charakterze nosiciela występuje inny program – dla przykładu może być to chociażby program obsługujący pocztę elektroniczną. W języku potocznym zazwyczaj mianem wirusów określa się także i złośliwe programy, nie mniej jednak nie jest to wcale tak do końca prawidłowe skojarzenie. Wirusy komputerowe mają to do siebie, że wykazują się spora szkodliwością w stosunku do systemu operacyjnego. Ponadto utrudniają lub też w ogóle uniemożliwiają robienie na komputerze czegokolwiek. Najczęściej są one przenoszone za pośrednictwem plików, które uprzednio zostały zainfekowane. Mogą one tez być przenoszone poprzez pierwsze sektory, jakie znajdują się w komputerach na dyskach twardych. Rozmiar wirusa nie jest stałym parametrem – wielkość tych programów jest bowiem bardzo zróżnicowana, chociaż z czysto technicznego punktu widzenia nie są to duże objętości. Nie mniej jednak objętość ta jest zdeterminowana kilkoma czynnikami. Przede wszystkim wiele zależy od tego, co potrafi osoba pisząca wirusa – czyli programista. Napisanie najprostszego wirusa nie wymaga w tym zakresie nie wiadomo jakich umiejętności, ale jeżeli jest to programista z pewnym już doświadczeniem, umiejętnościami i znajomością rozmaitych języków programowania, wówczas spod jego rąk wyjdzie wirus o wiele bardziej funkcjonalny (czytaj: bardziej złośliwy). Sporo również zależy od tego, w jakim dokładnie języku wirus zostanie napisany. Poza tym wziąć tutaj należy pod uwagę również i to, jakie plany wobec wirusa ma sam programista – do czego taki program ma zostać wykorzystany, od tego bowiem zależy, jak wiele funkcji będzie posiadał. Liczy się również i to czy programista potrafi w umiejętny sposób wykorzystać cechy poszczególnych systemów operacyjnych, z myślą o których wirus jest pisany. Rozprzestrzenienie się wirusa w komputerze może wywoływać rozmaite rezultaty. Dla przykładu za pomocą takich programów można niszczyć przechowywane na komputerze dane, rozsyłać spam, kraść rozmaite dane (nie tylko osobowe, ale też chociażby hasła dostępu), całkowicie uniemożliwiać robienie czegoś na komputerze i wiele innych. W jednych przypadkach pozbycie się wirusa z komputera jest mniej skomplikowane, w innych bardziej. Zaleca się jednak postawienie od nowa systemu operacyjnego oraz podjęcie odpowiednich środków ostrożności. Absolutną podstawą jest zainstalowanie programu antywirusowego.

Konie trojańskie

38Z tak zwanym złośliwym oprogramowaniem każdy z całą pewnością miła niejednokrotnie do czynienia. Tego rodzaju oprogramowanie przybiera rozmaite formy. Jedna spośród nich jest koń trojański powszechnie określany mianem trojana. Paść jego ofiarą można niestety w bardzo łatwy sposób, albowiem na pierwszy rzut oka kojarzy się użytkownikowi z takimi treściami, które są dla niego z jakiś względów przydatne bądź interesujące. Bardzo często konie trojańskie rozpowszechniane są za pośrednictwem poczty elektronicznej, z tego też powodu należy bardzo uważać na to, w jakie linki się klika – zwłaszcza, jeżeli wiadomość została nadesłana przez kogoś, kogo się nie zna. Za z pozoru interesującymi aplikacjami kryją się natomiast takie funkcje, które z punktu widzenia użytkownika są całkowicie niemile widziane. Mogą to być zatem między innymi aplikacje szpiegujące, programy, dzięki którymi możliwe jest włamanie się do danego komputera i wiele innych. Pomysłowość hakerów w tym względzie nie zna granic. Dlatego trzeba zawsze pamiętać o tym, aby mieć dobrze zabezpieczony komputer poprzez zainstalowanie na nim programu antywirusowego, który musi być oczywiście na bieżąco aktualizowany. Poza tym wskazany jest również zdrowy rozsądek i nie klikanie we wszystko, jak popadnie. Konie trojańskie powodują bardzo wiele szkód, a takich ich działań wymienić można naprawdę sporo. Przede wszystkim utrudniają antywirusowym aplikacjom funkcjonowanie w tak sposób, jak powinny. Bywa, że całkowicie uniemożliwiają użytkownikowi pracę na komputerze. Innym efektem ich działań jest ustawianie startowej strony niezgodnie z preferencjami użytkownika i niezależnie zresztą od jego woli, a także wyświetlanie na ekranie bardzo dużej ilości reklam – zazwyczaj w najbardziej irytujących jej formach, a mianowicie jako wyskakujące okna. Dzięki koniom trojańskim na komputerach instalują się rozmaite programy szpiegowskie, dzięki którym elektroniczni złodzieje mają dostęp do różnych danych – zarówno sosnowych, jak i numerów kart kredytowych, haseł do kont i tym podobnych. Ponadto trojany sprawiają, że na komputerach instalują się tak zwane backdoory. To nic innego, jak umiejętne wykorzystanie luk obecnych w zabezpieczeniach systemów operacyjnych. To z kolei sprawia, że osoby nieupoważnione mogą na danym komputerze swobodnie kontrolować system. Czy istnieje w stu procentach skuteczna ochrona przed końmi trojańskimi? Odpowiedź na te pytanie brzmi – niestety nie. Oczywiście, nie zaszkodzi jednak – a wręcz jest to wskazane – podejmować stosowane działania o charakterze profilaktycznym. To nie tylko wspominane już wcześniej czynności. Zaleca się także systematycznie aktualizować system operacyjny. Firewall – czyli zapora sieciowa – powinien koniecznie być włączony. Wskazane jest także korzystanie z programów antyszpiegowskich. Stosowanie antytrojana też powinno pomóc – są to specjalne programy komputerowe przeznaczone właśnie do tego, aby za ich pomocą wykrywać na komputerach konie trojańskie i naprawiać sporo szkód przez nich wyrządzonych.